FETHİYE TARİHİ

Antik çağlardaki adı Telmessos olan Fethiye, Anadolu uygarlıklarının en eskilerinden biri olan Likya Devletinin batıda Karya sınırındaki en önemli kentidir.kuruluşuna ilişkin kesin bir bilgi bulunmamasına rağmen elde edilen yazılı belgelerde kentin geçmişinin M.Ö 5.YY a kadar uzandığı belirtilmektedir.Bir Likya efsanesine göre Finike Kralı Agenor’un kızına sevdalanan Tanrı Apollon küçük bir köpek kılığına girerek kral kızının gönlünü çalar ve bu evlilikten doğan çocuklarının ismini de Telmessos koyarlar. Apollon’un kurduğu kente de oğluna ithafen Telmessos adı verilir.Adını Tanrı Apollon’un oğlundan aldığı söylenen kent MÖ 547 yılında Pers Kralı Harpagos’un tüm Likya ve Karya kentleri ile birlikte Telmessos’u da ele geçirmesiyle Perslerin 1. Satraplığını oluşturur.MÖ 5. YY ortalarında kurulan Antik-Delos Birliğine katılan Telmessos bir müddet sonra bağımsız bir kent olarak birlikten ayrılmasına rağmen MÖ 4.YY a kadar birlikle ilişkisini sürdürmeye devam eder.

MÖ 240 yılında 3.Ptolomy tarafından Lysimachos’un oğluna verilen kent MÖ 189 yılında Magnasia savaşından sonraki antlaşmada Romalılar tarafından Bergama Kralı Eumenes’e verilmiştir.Bergama Krallığının çöküşünden sonra MÖ 133 yılında Likya Federasyonuna bağlanan Telmessos, federasyonun en önemli 6 kentinden biri durumundaydı. 8.YY da kentin adı Bizans İmparatoru II.Anastasios’un onuruna Anastasiopolis olarak değiştirildi.1284 yılında Menteşeoğullarının eline geçen kent,1424 yılında Osmanlı topraklarına katılmasıyla uzak şehir anlamında Meğri adını aldı.1934 yılında Şehit Pilot Fethi Beyin anısına şehre “Fethiye” adı verilmiştir.

MÖ 344-343 kışında Asya seferine çıkan Büyük İskender tarafından ele geçirilen kent,bir rivayete göre kendi isteği ile Büyük İskender’e teslim olmuş,bir başka efsanede ise “Anadolu’yu fethe çıkan Büyük İskender donanması ile Telmessos Limanına girer.Kumandanları Nearkos o dönemin kent yöneticisi Antipatrides’ten müzisyen ve esirlerin kente girmeleri için izin ister.İsteği kabul edilince flüt kutularının içine gizledikleri silahlarıyla kente giren savaşçılar gece düzenlenen şölenler sırasında Akropol’u ele geçirirler” diye anlatılmaktadır.

Likya Uygarlığının en görkemli örneklerinden biri olan Amintas Kral Mezarı yamacına oyulduğu dağın heybeti ile bütünleşen yüzyılların verdiği soylulukla tarih içinde yapılacak yolculukta gönüllü rehberlik yapmak ister gibidir.İyon stilinde ve tapınak tipindeki bu mezarın önündeki iki yanı bitişik sütunlu sahanlığa 4 basamakla çıkılır.

Soldaki sütunun orta kısmında MÖ 4.YY alfabesi ile “Hermepias oğlu Amintas” yazılıdır.Yukarısında biri yıkık üç aktoterli alınlık, aşağısında ise bir dentil fresk bulunmaktadır.4 köşesinde taştan oyulmuş demir çivileri andıran eklemlerin bulunduğu bir kapıdan girilen düz tavanlı mezar odasının üç duvarı boyunca uzanan üç ayrı taş peyke vardır.yamacın solunda görülen çok sayıda mezarlardan ikisi, Amintas mezarını andırıyorlarsa da ondan daha küçüktürler.Kentin içinde ve çevresinde ,kimi kesme kaya kimi lahit tipi daha birçok mezara rastlamak mümkündür.lahit tipi mezarların en güzel örneklerinden biri Belediye binasının doğusunda yer almaktadır.Ön yüzünde dörtgen ahşap kirişleri andıran oymaları gotik stilin kemerli bir kapağı bulunan bu iki katlı lahit mezarın kapağının her iki yanı savaş freskleri ile bezenmiştir.Kentin gerisinde yükselen Akropol tepesinde ,Aziz john şövalyelerine ait olduğu sanılan bir ortaçağ kalesi göze çarpar.Duvarlara oyulmuş birkaç yazı ve tarihi belirsiz bir sarnıç dışında kalenin içinde başkaca bir kalıntıya rastlanmamaktadır.

Cezayirli Hasan Paşa tarafından 1791 ylında yaptırılan Eski Camii ,bugünkü Fethiye’de ayakta kalabilen en eski yapılardan bir diğeridir.Kentin antik çağlardan beri süregelen bir başka özelliği de kahinleri ile ünlü oluşudur.Mitolojide Tanrı Apollon’a adanan bu bilicilik merkezinde yaşamış kahinlerin tarihin akışında büyük etkileri olduğu bilinmektedir.